Alcohol, drugs & roken
De preconceptieperiode – de tijd vóór de bevruchting – is het ideale moment om stil te staan bij alcohol, roken en drugs. Deze middelen beïnvloeden niet alleen je eigen gezondheid, maar hebben ook een directe impact op je vruchtbaarheid, de kans op zwangerschap en de vroege ontwikkeling van je baby.
ROKEN
Roken heeft een bewezen negatieve invloed op zowel vrouwelijke als mannelijke vruchtbaarheid en op het verloop van de zwangerschap. Het kan ervoor zorgen dat zwanger worden moeilijker en trager verloopt en heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van eicellen en zaadcellen. Daarnaast verhoogt roken het risico op miskraam, vroeggeboorte, groeivertraging en een lager geboortegewicht, en ook op gezondheidsproblemen bij het kind op latere leeftijd.
Belangrijk om te weten:
- Nicotine vernauwt de bloedvaten, waardoor de baby minder zuurstof en voedingsstoffen krijgt
- Stoppen doe je best zo vroeg mogelijk, idealiter al bij een kinderwens
- Bij mannen herstelt de spermakwaliteit na ongeveer drie maanden
- Volledig stoppen is veel effectiever dan minderen
Ook tijdens de zwangerschap blijft stoppen zinvol: op elk moment heeft dit nog voordelen. Samen stoppen met je partner kan extra motiverend werken en vermindert ook de schadelijke effecten van meeroken.
Ondersteuning kan je slaagkans verhogen, bijvoorbeeld via een tabakoloog of, indien nodig, met nicotinevervangers in overleg met je arts.
ALCOHOL
Vanaf het moment dat je probeert zwanger te worden tot na de borstvoeding, wordt alcohol afgeraden. Er bestaat geen veilige ondergrens, waardoor geen alcohol drinken de veiligste keuze is.
Alcohol beïnvloedt de vruchtbaarheid en kan tijdens de zwangerschap rechtstreeks via de placenta bij de baby terechtkomen. Dit verhoogt het risico op miskraam, vroeggeboorte en groeivertraging, en kan leiden tot blijvende schade zoals het foetaal alcoholsyndroom.
Hou rekening met:
- Ook kleine hoeveelheden kunnen al een effect hebben
- De baby is vooral in de vroege ontwikkeling extra kwetsbaar
- Vaak gebeurt blootstelling in de periode vóór je weet dat je zwanger bent
DRUGS
Wanneer je zwanger wilt worden, is het belangrijk om te stoppen met alle vormen van drugsgebruik. Deze middelen beïnvloeden zowel de vruchtbaarheid als de ontwikkeling van je toekomstige kind.
Enkele voorbeelden:
- Cannabis kan de cyclus verstoren en de spermakwaliteit verminderen
- Cocaïne en amfetamines verhogen het risico op miskraam en vroeggeboorte
- Opiaten kunnen leiden tot groeiachterstand en ontwenningsverschijnselen bij de baby
Het is aangeraden om minstens drie maanden vóór de bevruchting te stoppen. Bespreek je gebruik open met je arts of vroedkundige; zij kunnen je begeleiden en ondersteunen.
WAAR KAN JE TERECHT VOOR HULP?
Als stoppen moeilijk is, sta je er niet alleen voor. Je kan terecht bij:
- Je huisarts of vroedkundige
- Tabakstop (voor rookstopbegeleiding)
- De Druglijn (voor anoniem advies rond alcohol en drugs)