Alcohol, roken & drugs tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap verandert je lichaam voortdurend om je baby te laten groeien en zich optimaal te ontwikkelen. Alles wat jij inneemt, kan via de placenta bij je baby terechtkomen. Dat maakt je baby in deze periode extra kwetsbaar, vooral omdat organen en hersenen zich volop aan het ontwikkelen zijn.
Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met alcohol, roken en drugs tijdens de zwangerschap. Deze stoffen kunnen de ontwikkeling van je baby beïnvloeden, soms al vanaf de vroegste fase.
ROKEN
Roken tijdens de zwangerschap vermindert de zuurstoftoevoer naar je baby. Hierdoor moet je baby harder werken om voldoende zuurstof en voedingsstoffen te krijgen. Dit kan de groei beïnvloeden en het risico op complicaties verhogen.
Mogelijke gevolgen van roken tijdens de zwangerschap:
- groeivertraging van de baby
- verhoogd risico op vroeggeboorte
- lager geboortegewicht
- verhoogde kans op wiegendood
- meer kans op complicaties tijdens de zwangerschap en bevalling
Stoppen met roken is altijd de beste keuze, op elk moment van de zwangerschap. Ook meeroken (passief roken) is schadelijk, dus een rookvrije omgeving is belangrijk.
Hulp bij stoppen met roken
Stoppen hoeft je niet alleen te doen. Je kan begeleiding krijgen van een tabakoloog, die samen met jou een haalbaar stopplan opstelt. Als je je laat begeleiden door een erkende tabakoloog, is er vaak een financiële tussenkomst mogelijk.
Nicotinevervangers (zoals pleisters of kauwgom) kunnen in overleg met je arts gebruikt worden tijdens de zwangerschap. Medicatie zoals Champix® en Zyban® en de e-sigaret worden afgeraden omdat de veiligheid tijdens de zwangerschap onvoldoende bewezen is.
ALCOHOL
Tijdens de zwangerschap bestaat er geen veilige hoeveelheid alcohol. Alcohol passeert rechtstreeks via de placenta naar je baby. Omdat de hersenen zich gedurende de hele zwangerschap ontwikkelen, kan alcohol op elk moment een invloed hebben.
Mogelijke gevolgen:
- groeivertraging
- schade aan de hersenontwikkeling
- gedrags- en leerproblemen later in het leven
- verhoogd risico op miskraam en complicaties
- Foetaal Alcohol Spectrum Stoornissen (FASD)
Daarom wordt aangeraden om tijdens de hele zwangerschap geen alcohol te drinken, ook niet in kleine hoeveelheden.
DRUGS
Het gebruik van drugs tijdens de zwangerschap wordt sterk afgeraden. Alle stoffen die je gebruikt, komen via de placenta bij je baby terecht en kunnen de ontwikkeling verstoren.
Afhankelijk van het type middel kan dit leiden tot verschillende effecten:
- verminderde zuurstoftoevoer naar de baby
- groeiachterstand
- verhoogd risico op vroeggeboorte
- aangeboren afwijkingen
- problemen in hersenontwikkeling, gedrag en emotionele ontwikkeling
Bij sommige middelen kan je baby na de geboorte ontwenningsverschijnselen vertonen (Neonataal Abstinentiesyndroom), zoals onrust, trillen, slecht slapen of voedingsproblemen.
Stoppen met drugs tijdens de zwangerschap is belangrijk, maar soms is begeleiding nodig om dit op een veilige manier te doen. Professionele hulp is dan essentieel.
BELANGRIJK OM TE WETEN
Tijdens de zwangerschap geldt:
Hoe vroeger je stopt, hoe beter je je baby beschermt.
OOK OPLETTEN MET "NATUURLIJKE" MIDDELEN
Niet alles wat natuurlijk lijkt, is automatisch veilig tijdens de zwangerschap.
Sommige homeopathische of kruidensupplementen bevatten namelijk nog alcohol als oplosmiddel of conserveringsmiddel. Ook al is de hoeveelheid vaak klein, het is belangrijk om hier bewust mee om te gaan en dit te bespreken bij twijfel.
Daarnaast kunnen bepaalde kruiden of natuurlijke producten ook een effect hebben op de baarmoeder of op andere medicatie.
Bij twijfel geldt altijd: overleg met je huisarts, verloskundige of apotheker.
HULP EN BEGELEIDING
Je hoeft dit niet alleen te doen. Er is hulp beschikbaar:
- je huisarts of verloskundige
- een tabakoloog voor rookstopbegeleiding
- de Druglijn voor anoniem advies
- gespecialiseerde hulpcentra bij verslaving
Samen kunnen jullie bekijken wat haalbaar en veilig is voor jou en je baby.